نصرالله منشی
مقدمه نصرالله منشی
نصرالله منشی / کلیله و دمنه / مقدمه نصرالله منشی
فهرست متن
اشعار و آثار
1بخش ۱ - وعلی الله توکلیسایرسپاس و ستایش مرخدای را جل جلاله که آثار قدرت او بر چهره روز روشن تابان است و انوار حکمت او در دل شب تار درفشان، بخشاینده ای که تار عنکبوت را سد عصمت د…←2بخش ۲ - در فضیلت پیامبر اسلامسایردرود و سلام و تحیت وصلوات ایزدی بر ذات معظم و روح مقدس مصطفی و اصحاب و اتباع و یاران و اشیاع او باد، درودی که امداد آن به امتداد روزگار متصل باشد، نسی…←3بخش ۳ - دین بی ملک ضایع است و ملک بی دین باطلسایرو آن کس که در سایه رایت علما آرام گیرد تا بآفتاب کشف نزدیک افتد بمجرد معرفت آن شکوه و مهابت در ضمیر او پیدا آید که اوهام نهایت آن را در نتواند یافت و…←4بخش ۴ - محاسن عدلسایراین قدر از فضایل ملک که تالی دین است تقریر افتاد، اکنون شمتی از محاسن عدل که پادشاهان را ثمین تر حلیتی و نفیس تر موهبتی است یاد کرده شود، و دران هم جا…←5بخش ۵ - در ستایش امیرالمومنین ابی منصور سبکتکین عضداللهسایرو سپاس و حمد و ثنا و شکر مر خدای را، عز اسمه، که خطه اسلام را و واسطه عالم را بجمال عدل و رحمت وکمال و هیبت و سیاست خداود عالم سلطان اعظم مالک رقاب ال…←6بخش ۶ - ادامه ثنای پادشاهسایرو بدین دو فتح با نام که بفضل ایزد تعالی و فر دولت قاهره، لازالت ثابته الاوتاد. راسیه الاطواد، تیسیر پذیرفت، نظام کارهای حضرت و ناحیت بقرار معهود و رسم…←7بخش ۷ - ذکر سلطان ماضی یمین الدوله محمودسایرالفی اباه بذاک الکسب یکتسب←8بخش ۸ - ادامه یادکرد از سلطان ماضی محمودسایراما شرح و تفصیل آن ممکن نیست، که بی اشباعی سخن در تقریر آن معیوب نماید، و اگر بسطی داده شود غرض از ترجمه این کتاب محجوب گردد. لاجرم به میامن آن نیتهای…←9بخش ۹ - همی گوید نصرالله محمد عبدالحمید بوالمعالیسایرهمی گوید بنده وبنده زاده نصرالله محمد عبدالحمید بوالمعالی، تولاه الله الکریم بفضله، چون بفر اصطناع و یمن اقبال مجلس قاهری شاهنشاهی ادام الله اشراقه خا…←10بخش ۱۰ - و خیر جلیس فی الزمان کتابسایرلاجرم همه را بجانب او سکون و استنامت حاصل آمده بود، و در عرصه و لا و هوا و طایفه ای از مشاهیر ایشان که هر یک فضلی وافر و ذکری سایر داشتند بمنزلت ساکنا…←11بخش ۱۱ - تحفه آوردن فقیه عالم علی ابراهیم اسماعیل کتاب کلیله و دمنه نصرالله منشی راسایرگاه از گاه احماضی رفی و بتواریخ و اسمار التفاتی بودی، و در اثنای این حال فقیه عالم علی ابراهیم اسماعیل ادام الله توقیفه که از احداث فقهای حضرت جلت بمز…←12بخش ۱۲ - محاسن کلیله و دمنهسایرو بحقیقت کان خرد و حصافت و گنج تجربت و ممارست است، هم سیاست ملوک را در ضبط ملک بشنودن آن مدد تواند بود و هم اوساط مردمان را در حفظ ملک از خواندن آن فا…←13بخش ۱۳ - ولدت فی زمن الملک العادلسایرو محاسن این کتاب را نهایت نیست، و کدام فضیلت ازین فراتر که از امت به امت و ملت به ملت رسید و مردود نگشت؟ و چون پادشاهی به کسری نوشروان خفف الله عنه رس…←14بخش ۱۴ - ترجمه کلیله و دمنه به تازیسایرو چون بلاد عراق و پارس بر دست لشکرهای اسلام فتح شد و صبح ملت حق بر آن نواحی طلوع کرد ذکر این کتاب بر اسماع خلفا می گذشت و ایشان را بدان میلی و شعفی می…←15بخش ۱۵ - درباره بغدادسایرو حال علو همت و بسطت ملک او ازان شایع تر است که در شرح آن باشباعی حاجت افتد. و یکی از آثار باقی آن پادشاه محتشم حضرت بغداد است که امروز مرکز خلافت و م…←16بخش ۱۶ - ذکر منصور عباسیسایرو اکنون نکته ای چند از سخنان امیرالمومنین منصور ایراد کرده آمد هر چند که جای آن نیست اما ممکن است که خوانندگان را ازان فایده ای باشد: روی با هم نشینان…←17بخش ۱۷ - ذکر منصور عباسیسایرو در اثنای مثالها می فرمود که حبب الی عدوک الفرار بترک الجد فی طلبه اذا انهزم و اعلم ان کل من فی عسکرک عین علیک. معنی چنین باشد که: گریختن را در دل دش…←18بخش ۱۸ - ذکر منصور عباسیسایرو عاملی را بحضرت استدعا کرد، عذری نهاد و گرد تخلف برآمد و تقاعد نمود، مثال او را بر این جمله توقیع فرمود که: اگر گران می آید بروی آمدن سوی حضرت ما با…←19بخش ۱۹ - ذکر منصور عباسیسایرو در اثنای وصابت پسر خویش امیرالمومنین مهدی را رضی الله عنهما می گفت: ای پسر، نعمت بر لشکر فراخ مکن که از تو بی نیاز شوند، و کار هم تنگ مگیر که برمند،…←20بخش ۲۰ - ذکر منصور عباسیسایرو همیشه می گفتی که: ترس و بیم کاری است که هیچ کس را ساتقامتی نتواند بود بی او: یا دین داری بود که از عذاب بترسد. یا کریمی که از عار باک دارد، یا عاقلی…←21بخش ۲۱ - ذکر منصور عباسیسایرروزی او را گفتند: فلان مقدم فرمان یافت و از او ضیاع بسیار مانده است و فرزندان او بدرجه استقلال نرسیده اند، اگر مثال باشد تا عمال بعضی در تصرف گیرند و…←22بخش ۲۲ - ذکر منصور عباسیسایرو مناقب این پادشاه را نهایت نیست و تواریخ متقدمان بذکر آن ناطق است علی الخصوص غرر سیر ثعالبی رحمه الله بر تفصیل آن مشتمل است و آنچه از جهت وی در تاسیس…←23بخش ۲۳ - پایان ذکر منصور عباسی، مثال دادن نصر بن احمد سامانی رودکی را به نظم کلیله و دمنهسایرو در جمله مراد از مساق این حدیث آن بود که چنین پادشاهی بدین کتاب رغبت نمود. و چون ملک خراسان به امیر سدید ابوالحسن نصربن احمد السامانی تغمده الله برحم…←24بخش ۲۴ - این کتاب به فرمان دابشلیم رای هند جمع شدهسایرو دابشلیم رای هند که این جمع بفرمان او کرده اند، و بیدپای برهمن که مصنف اصل است از جمله او بوده است، سمت پادشاهی داشته است، و بدین کتاب کمال خر دو حصا…←25بخش ۲۵ - حکمت همیشه عزیز بوده است، خاصه بنزدیک ملوک و اعیانسایرو اگر در تقریر محاسن این کتاب مجلدات پرداخته شود هنوز حق آن بواجبی گزارده بیاید، لکن ابرام از همه حد بگذشت و از آن موضع که بذکر نوشروان رسیده آمده ست…←26بخش ۲۶ - درباره ترجمه های دیگرسایرو این کتاب را پس از ترجمه ابن المقفع و نظم رودکی ترجمها کرده اند و هرکس در میدان بیان براندازه مجال خود قدمی گزارده اند، لکن می نماید که مراد ایشان تق…←27بخش ۲۷ - رغبت مردمان از مطالعت کتب تازی قاصر گشتهسایرو در جمله، چون رغبت مردمان از مطالعت کتب تازی قاصر گشته است، و آن حکم و مواعظ مهجور مانده بود بل که مدروس شده، بر خاطر گذشت که آن را ترجمه کرده آید و…←28بخش ۲۸ - درباره روش ترجمه و تالیف نصرالله منشیسایرو هم بر این نمط افتتاح کرده شد، و شرایط سخن آرایی در تضمین امثال و تلفیق ابیات و شرح رموز واشارات تقدیم نموده آمد، و ترجمه و تشبیب آن کرده شد، و یک با…←29بخش ۲۹ - عرضه داشتن ترجمه نیمه کاره کلیله و دمنه به پادشاهسایرو چون بعضی پرداخته گشت ذکر ان بسمع مبارک اعلی قاهری شاهنشاهی. اسمعه الله المسار و المحاب. رسید و جزوی چند بعز تامل عالی مشرف شد. از آنجا که کمال سخن ش…←30بخش ۳۰ - در تمجید از سخن شناسی پادشاهسایراما بدین مثال این بنده و بنده زاده را تشریفی هرچه بزرگتر و تربیتی هرچه تمامتر بود، و مباهات و مفاخرت هرچه وافرتر افزود، و ثواب آن روزگار همایون اعلی ر…←