۰۱ - صد هزار ابهام اندر خلقت است

صد هزار ابهام اندر خلقت است

ای بسا معلول ، غایب علت است

این همه ظلم و ستم جاری چراست؟

از چه رو تبعیض ، در حکم قضاست

هر دو ، باران خواستیم از آسمان

کز عطش ، آتش گرفتی کشتمان

کشت تو زآن مائده سیراب شد (۱)

مزرع من غرقه سیلاب شد

هر دو در این خاک ، تخمی کاشتیم

چشم امیدی بدان ، بگماشتیم

دانه من سوخت از بخل زمین

حاصل زرع تو ، برخیز و ببین!

سهره ای پرواز کرد از آشیان (۲)

تا ز دان و توشه ای یابد نشان

سنگ تقدیرش به خاک انداختی

جوجه اش از تشنگی جان باختی

کودکی ، صبحی به کاخی زاده شد

روزی اش در جام زر آماده شد

دایه و مادر به گردش سایه وار

تا که ننشیند به رخسارش غبار

گر نم اشکی ز چشمش می چکید

آسمان ، آهی ز دل بر می کشید

نیمی از عمرش گذشتی در طرب

چشم اقبالش نخفتی ، روز و شب

دفتر عیشش به قطر مثنوی

کآن ، کتابت شد به کاخ خسروی!

آخر از اقبال و فیروزی بخت

شهریاری شد ، نصیبش تاج و تخت

کودکی دیگر ز غیظ روزگار

زاده شد در آغلی در شام تار

از همان آغاز صبح زندگی

بر جبینش خورد داغ بندگی

خود ندیدی سفره سیری ز نان

خشکه نانی ، مژده بودش بر دهان

رزق او اندوده با اشک و عرق

شد کتاب عشرت او یک ورق

تا که در قحطی ، شبی گشتی تلف

چون برای سد جوع ، خوردی علف (۳)

مردکی در عمر نکبت بار خویش

بوده بار دیگران و یار خویش

خود به عمرش قبله را نشناخته

قبله ای از مال دنیا ساخته

خون هر جنبنده ، گشتی نوش او

نعش بس پیر و جوان بر دوش او

خانه ها ویران ز شر او شدی

فعل او ابلیس را الگو شدی (۴)

باز بینی ، کز در و بام و هوا

بر سرش نعمت همی بارد - چرا؟

دیگری ، شام و سحر بر قبله خم

جز به خود ، بر کس نکردستی ستم

روز و شب ، اندر پی یک لقمه نان

بس رسیده کاردش بر استخوان

در بلاها می کند تلقین خویش :

امتحانی باشد این ، کآمد به پیش

دل کند خوش ، هر کجا بیند بلا

کآزمونی هست این ، نفس مرا

پس ز ناچاری دهد بر خود رجا (۵)

« بر مقرب بیشتر آید بلا » (۶)

کسب رزق ، او راست نوعی آزمون

کو نشد از عهده اش آید برون

پس چه حاجت ، امتحان دیگری

از چنین درمانده شخص مضطری

این عجب باشد که در این آزمون

ممتحن ، از اوست تا مرفق به خون!

این همه ، توجیه « ناحقی » بود

تا دل مظلوم تو ساکن شود

« سالک » گمره! به راه خود برو

خود نیاید این فضولی ها به تو!

مصلحت باشد اگر ، دم درکشی

چون صلاح توست اینجا خامشی

از پس پرده مگر داری خبر؟

می کشی پا از گلیمت بیشتر

تو مگر کار زمین را ساختی ؟

تا به وضع آسمان پرداختی ؟

گر چراغی در کف عقل تو نیست

پس درین ظلمت به جستجوی چیست؟

آدمی ، اینجاست گنگ و کور و کر

تو که هستی می کنی چون و مگر؟

این معما نیست چون بر تو عیان

پس همان بهتر که بربندی زبان

هر قدم ، صد چاه ، بنهفته به راه

هان نیفتی از سر غفلت به چاه

این جهان ژرف با این عرض و طول

کی به کنه آن رسد عقل فضول؟

ما نه ایم آگه ز تدبیر جهان

ما نمی دانیم پیدا و نهان

هر دو با پندار خود نقشی زنیم

بس دغل در کار خلقت می کنیم (۷)

گر یقین ما به قدر علم ماست

آن یقین بی شک ز بیخ و بن خطاست

از کتاب آفرینش ، یک دو خط

در ازل خواندیم ، آنهم با غلط !

گر دو حرفی در ازل آموختیم

آفتاب ، از شعله ای افروختیم

هر کجا ، مجهول و مبهم یافتیم

در بیانش ، ترهاتی بافتیم (۸)

آدمی ، تا شطح و طاماتی شناخت

روزنی دید و ازآن دروازه ساخت (۹)