کتابخانهٔ دیجیتال شعر فارسی · دسترسی عمومی
س
ساغرفهرست شاعران و آثار فارسی

مثنوی ·

۲۷ - شکوه ها دارم من از جور فلک

1

2

شکوه ها دارم من از جور فلک

محرمی کو ؟ تا بگویم یک به یک (۱)

3

این فلک ، بنشسته دور از دسترس

در کمینگاهش ، نیندیشد ز کس

4

در جوالش ، پر ز سنگ فتنه است

سهم هر جنبنده ، در آن کیسه هست

5

گاه با سنگی سر این بشکند

گاه ، داغی بر دل آن می زند

6

می کشد بی جرم و کس را زهره کو

تا که داد خویش بستاند از او

7

نه به کس مهری ، نه با کس دشمنی

خشک و تر سوزد به هر جا خرمنی

8

زاهد و فاسق و یا مستور و مست

کس ز زخم تیغ خونریزش ، نرست

9

سینه مرد و زن و پیر و جوان

شد به بازی ، تیر قهرش را نشان

10

نیست بر پای اسیرانش ، رسن (۲)

نیست زخمی ، کشتگانش را به تن

11

آن اسیرش ، بسته زنجیر نیست

وین قتیلش ، کشته شمشیر نیست (۳)

12

تیغ و بندش ، هر دو پنهان از نظر (۴)

نام اینها را قضا خوان یا قدر

13

صحن گیتی جمله قربانگاه اوست

بالسویه پیش او ، دشمن و دوست (۵)

14

گر ز ظلم او شکایت ، کس کند

با امید آنکه شاید بس کند

15

آتش خشمش بگردد شعله ور

کهنه داسش را نماید تیزتر !

16

****

17

این سه بیت از من به یک وزن دگر

بهر یارانت ، ره آوردی ببر!

18

****

19

مفتعلن مفتعلن فاعلات (۶)

نیست از این مهلکه راه نجات

20

رفت همه آرزوی من به گور

زین فلک بی پدر بی شعور

21

حق مرا گر ندهد روزگار

خیز پسر ، گرز پدر را بیار!

22

23

***********************************

24

۱ - تلفظ صحیح این کلمه با فتحه « ی » است. هنوز در کشورهایی مثل تاجیکستان که به

25

تلفظ کلمات فارسی به صورت اصیل ، مقیدند ، این کلمه را با فتحه « ی » ادا می کنند.

26

حافظ می فرماید.

27

گفته بودی که شوم مست و دو بوست بدهم

28

وعده از حد بشد و ما نه دو دیدیم و نه یک

29

چرخ برهم زنم ار غیر مرادم گردد

30

من نه آنم که زبونی کشم از چرخ فلک

31

۲ - رسن : طناب - بند . در اینجا به معنای رشته ای برای بستن پای زندانی آمده است .

32

۳ - قتیل : مقتول - کشته شده

33

۴ - تیغ و بند : شمشیر و زنجیر

34

۵ - بالسویه : به طور یکسان و برابر

35

۶ - این سه بیت به بحر « سریع » سروده شده است. وزن عمومی این مثنوی به بحر « رمل »

36

است. در سرودن مثنوی الزاما از وزنی واحد برای تمام ابیات استفاده می شود. اما در این

37

مثنوی ، سه بیت برای تفنن و تنوع به وزنی دیگر در لابلای ابیات آمده است.

38

متن شعر کپی شد.