۲۸ - عقل اگر داری مکن طی مسیر

عقل اگر داری مکن طی مسیر

از قفای خر و پیشاپیش شیر

آنکه دم خر بچسبد ، بی گمان

از لگدهایش نماند در امان!

آنکه گامی پیشتر افتد ز شیر

بر سرینش ، زخم دندان خورده گیر

طبع دنیا ، بین چو خلق شیر و خر

از سر و دمش چه خیزد غیر شر؟

از طمع ، هر کس که دنبالش دود

فضله اش لطف است و قهر او لگد

بی توقع ، گر ز پیشش بگذرد

بی دلیلی ، زخم دندانش ، خورد

پند من ، هر کس که از جان بشنود

در امان ماند ز دندان و لگد!

عافیت خواهی؟ ز دورش دور شو

همره او باش و نزدیکش مرو !

پیش اشتر ، گر گزیدی ، جای خواب

تا سحر ، بر خود ز بد خوابی ، بتاب

بگذری از جوی و خواهی پای تو

تر نگردد ، ای عجب از رای تو

گر خریدارش شوی ، خسران بری

گر که از او بگذری ، حسرت خوری

نه شریک شادی اش شو نه غمش

حفظ ظاهر کن که هستی همدمش!

نه برون در ، نه در بزمش نشین

در بساط خرمنش ، شو خوشه چین (۱)

لقمه ای بردار ، تا سیرت کند

نه ز حرصی ، تا گلوگیرت کند

گر ستاند یا دهد ، با او بساز

شکر کن وز دیو خشمش ، احتراز (۲)

گر بنالی یا گریبان بردری

خود نیابی سرنوشت بهتری

آنچه روزی تو باشد بیش و کم

آنچه بر پیشانیت خوردی رقم ...

حکم محتوم است و گفتم بارها (۳)

رو و شاکر باش از رای قضا

گر چه رزقی ، تلخ یا شورت دهد

می پذیرش ورنه با زورت دهد

چانه ای از بهر بیش و کم مزن

مستمع چون نیست ، بیخود دم مزن (۴)

چیز کم ، از هیچ جانا بهتر است

سرکه مفت از عسل شیرین تر است (۵)

« تر » به هر مصرع چرا آورده ای ؟

آبروی هر چه شاعر برده ای !

زورق این قافیه ، در گل نشست!

خود بپوش عیبش ،بگو در دل نشست