تصوف آن بود که صاحب آن، ظاهرا و باطنا، خود را نبیند و جمله حق را بیند؛ از آن چه اگر به ظاهرنگری بر ظاهر نشان توفیق یابی چون نگاه کنی معاملت ظاهر اندر جنب توفیق حق تعالی به پر پشه ای نسنجد به ترک رویت ظاهر بگویی؛ و اگر به باطن نگری بر باطن نشان تایید یابی چون نگاه کنی معاملت باطن اندر جنب تایید حق به ذره ای نسنجد به ترک باطن بگویی، جمله مر حق را بینی. پس همه حق را بینی، خود را هیچ نبینی.

محمدبن احمد المقری رحمهالله علیه گوید: «التصوف استقامه الاحوال مع الحق.»

تصوف استقامت احوال است با حق؛ یعنی احوال مر سر صوفی را از حال نگرداند و به اعوجاج اندر نیفکند؛ از آن چه کسی را که دل صید محول احوال باشد احوال او را از درجۀ استقامت بنیفکند و از حق تعالی بازندارد.