نثر · شماره 7
یعنی ادب آن بود که اگر بگویی گفتارت صدق بود واگر معاملت آری معاملت حق و گفتار صدق اگرچه درشت باشد ملیح بود، و معاملت خوب اگرچه دشوار بود نیکو بود. پس چون بگوید، اندر گفت خود مصیب باد و چون خاموش بود، اندر خاموشی خود محق.
شاعرهجویریدر متن شعر
سطرهای پیرامون
برای دیدن جایگاه این سطر در شعر، چند سطر پیش و پس از آن را مرور کنید.
- 4
و یکی را از مشایخ رضی الله عنه پرسیدند که: «شرط ادب چه چیز است؟» گفت: من اندر بیتی جواب تو بگویم که شنیده ام:
# - 5
اذا نطقت جاءت بکل ملاحه
# - 6
و ان سکتت جاءت بکل ملیح
# - 7
یعنی ادب آن بود که اگر بگویی گفتارت صدق بود واگر معاملت آری معاملت حق و گفتار صدق اگرچه درشت باشد ملیح بود، و معاملت خوب اگرچه دشوار بود نیکو بود. پس چون بگوید، اندر گفت خود مصیب باد و چون خاموش بود، اندر خاموشی خود محق.
انتخابشده - 8
و فرقی نیکو کرده است شیخ ابونصر سراج رحمه الله علیه صاحب لمع، اندر کتاب خود میان آداب که گفته است:
# - 9
الناس ف الادب علی ثلاث طبقات: اما اهل الدنیا فاکثر آدابهم فی الفصاحه و البلاغه و حفظ العلوم و اسمار الملوک و اشعار العرب، و اما اهل الدین فاکثر آدابهم فی ریاضه النفس و تادیب الجوارح و حفظ الحدود و ترک الشهوات و اما اهل الخصوصیه فاکثر آدابهم فی طهاره القلوب و مراعاه الاسرار و الوفاء بالعهود و حفظ الوقت و قله الالتفات الی الخواطر و حسن الادب فی مواقف الطلب و اوقات الحضور ومقامات القرب.
# - 10
مردمان اندر ادب سه قسمت اند: یکی اهل دنیا که ادب به نزدیک ایشان فصاحت و بلاغت و حفظ علوم و سمرهای ملوک و اشعار عرب است و دیگر اهل دین که ادب به نزدیک ایشان ریاضت نفس و تادیب جوارح و نگاهداشت حدود و ترک شهوات است و سدیگر اهل خصوصیت اند که ادب به نزدیک ایشان طهارت دل بود و مراعات سر و وفا کردن عهد و نگاه داشتن وقت و کمتر نگریستن به خواطر پراکنده و نیکو کرداری اندر محل طلب و وقت حضور و مقام قرب.
#
دربارهٔ این سطر
سطر شماره 7 از «فصل» است.