کتابخانهٔ دیجیتال شعر فارسی · دسترسی عمومی
س
ساغرفهرست شاعران و آثار فارسی

غزل ·

۴ - طوفان

1

مخاطب این غزل ، خداوند است.

2

3

ای کرات کهکشانها گوی چوگان شما

آفتاب آسمان شمع شبستان شما

4

گر نشانی از تو نگرفته ست درروز ازل

راه دل را از کجا بشناخت شیطان شما؟

5

یارب آن « خاتم » تو خود دادی بدست اهرمن

گرچه ننگش ماند عمری بر سلیمان شما (۱)

6

ورنه بی رای تو آهی از دل کس برنخاست

ای همه ذرات این عالم ثناخوان شما

7

هربلایی در طریقت ، سالکان را نعمتی است

ناخدای کشتی نوح است ، طوفان شما

8

هیچ کس نومید از درگاه لطفت بر نگشت

قصه ها در یاد خود دارم ز احسان شما

9

چون وضو با خون دل کردند خیل عاشقان

در نماز عشق شد سجاده دامان شما

10

بعد ازین ، امید عمر جاودان دارم ز بخت

کآب حیوان یافتم از خاک ایوان شما

11

شاخه خشکم ولی گر باغبان من تویی

چشم دارم گل کنم در خاک بستان شما

12

« سالک از شوق تو آمد سوی اقلیم وجود

باز گردد یا درآید چیست فرمان شما » (۲)

13

14

سال ۱۳۶۸

15

***********************************

16

۱ - حافظ در تقبیح پس گرفتن انگشتری حضرت سلیمان توسط این پیامبر می فرماید :

17

من آن نگین سلیمان به هیچ نستانمکه گاه گاه برو دست اهرمن باشد

18

شاید برای توضیح معانی برخی از ابیات ، اشاره ای لازم باشد : ** یارب آن « خاتم » تو خود دادی بدست اهرمن گرچه ننگش ماند عمری بر سلیمان شما ****** این بیت را من برای تبرئه ی حضرت سلیمان از کنایه ای که حافظ به او زده است سروده ام . این شاعر ، سلیمان را به دلیل پس گرفتن آن انگشتری که سلطنت دنیا را برای او به همراه داشت ، تقبیح می کند . با این استدلال و بلند نظری که ، آن انگشتری که دیوی آن را برباید و یک چند ، مالک آن باشد ، منزلت روحانی و حرمت معنوی خود را از دست داده است و تصاحب مجدد آن توسط یک پیامبر ، اگرچه به قیمت بازپس گیری سلطنت دنیا باشد ، قبیح است . من ، گناه این بده بستان را به گردن خداوند و تقدیر انداخته ام که بی وجود خواست پروردگار ، دیو قادر نبود که این انگشتری را برباید . پس شماتت و تخطئه ی سلیمان ، که خود بازیچه ی جبر و سرنوشت بوده است ، دور از انصاف است . بیت بعدی هم حاکی از این معنی ست : ورنه بی رای تو آهی از دل کس برنخاست ای همه ذرات این عالم ثناخوان شما ------------------------ در مورد بیت : ** هربلایی در طریقت ، سالکان را نعمتی است ناخدای کشتی نوح است ، طوفان شما ****** بسیاری از عرفا ، بلایای دنیا را نوعی آزمون و نعمتی از جانب خداوند می دانند : هر که درین دور مقرب تر است جام بلا بیشترش می دهند من تمثیلی برای این نظریه آورده ام . با این شرح که : اگر طوفان زمان نوح ، برای همه ی موجودات عالم ، حامل مصیبت بود ، اما برای نوح ، حکم کشتیبان را داشت که کشتی او را به محل امنی ، هدایت کند که کرد . پس در هر بلایی می توان وجود نعمتی را مشاهده کرد که ظاهرا از چشم ها پنهان مانده است .

19

۲ - هر دو مصرع از حافظ است با تغییری در کلمه « درآید » در مصرع دوم که در غزل خواجه

20

« برآید » سروده شده است.

21

متن شعر کپی شد.