علامت صحت فقر آن است که بنده اندر کمال ولایت و قیام مشاهدت و فنای صفت، می ترسد اززوال و قطعیت. پس به کمال آن رسید که از قطعیت بترسد.

یکی از متاخران گوید: «لیس الفقیر من خلامن الزاد، انما الفقیر من خلا من المراد.»

فقیر نه آن بود که دستش از متاع و زاد خالی بود، فقیر آن بود که طبعش از مراد خالی بود؛ چنان که خداوند تعالی وی را مالی دهد، اگر مراد حفظ مال باشدش غنی بود و اگر مراد ترک مال باشد هم غنی بود؛ که هر دو تصرف است اندر ملک غیر، و فقر ترک تصرف بود.

یحیی بن معاذ گوید، رضی الله عنه: «علامه الفقر خوف الفقر.»

رویم گوید، رحمه الله علیه: «من نعت الفقیر حفظ سره و صیانه نفسه و اداء فرائضه.»

آن که سرش از اغراض محفوظ باشد و تنش از آفات مصون و احکام فرایض بر وی جاری؛ چنان که آن چه بر اسرار گذرد اظهار را مشغول نگرداند، و آن چه بر اظهار گذرد اسرار را مشغول نگرداند و غلبۀ آن از گزارد امر بازندارد و این علامت ازالت بشریت بود که کل بنده موافق حق گردد، و این هم به حق گردد.

بشر حافی گوید، رحمه الله علیه: «افضل المقامات اعتقاد الصبر علی الفقر الی القبر.»