بدان اعزک الله که هوی عبارتی است از اوصاف نفس به نزدیک گروهی و به نزدیک گروهی عبارتی است از ارادت طبع که متصرف و مدبر نفس است؛ چنان که عقل از آن روح، و هر روحی را که اندر بنیت خود از عقل قوتی نبود ناقص بود و هر نفسی را که از هوی قوتی نباشد ناقص بود. پس نقص روح نقص قربت باشد و نقص نفس عین قربت باشد و پیوسته مر زنده را دعوتی می باشد از عقل و یکی از هوی، آن که متابع دعوت عقل باشد به ایمان رسد و آن که متابع دعوت هوی باشد به نیران رسد.

پس حجاب واصلان و وقعت گاه مریدان و محل اعراض طالبان هواست و مامور است بنده به خلاف کردن آن و منهی از ارتکاب بر آن؛ «لان من رکبها هلک ومن خالفها ملک»؛ کما قال الله، تعالی: «و اما من خاف مقام ربه ونهی النفس عن الهوی (۴۰/النازعات)»، و قال النبی، علیه السلام: «اخوف مااخاف علی امتی اتباع الهوی وطول الامل.»

و از ابن عباس رضی الله عنه می آرند در تفسیر قول خدای،عز و جل: «افرایت من اتخذ الهه هویه واضله الله (۲۳/الجاثیه)؛ ای ان الهوی اله معبود.»

ویل بر آن که دون حق هوای وی، معبود وی است و همه همت وی روز و شب طلب رضای هوای وی است.