هجویری
باب فی فرق فرقهم و مذاهبهم و آیاتهم و مقاماتهم و حکایاتهم
هجویری / کشف المحجوب / باب فی فرق فرقهم و مذاهبهم و آیاتهم و مقاماتهم و حکایاتهم
فهرست متن
اشعار و آثار
1باب فی فرق فرقهم و مذاهبهم و آیاتهم و مقاماتهم و حکایاتهمسایرو پیش از این در ذکر ابوالحسن نوری رحمهالله علیه گفته بودم که ایشان دوازده گروه اند. دو از ایشان مردوداند و ده مقبول، و هر صنفی را از ایشان معاملتی خوب…←2اما المحاسبیهسایرتولای محاسبیان به ابی عبدالله الحارث بن الاسد المحاسبی است، رضی الله عنه. و وی به اتفاق همه اهل زمانۀ خود مقبول النفس و القول بود، و عالم به اصول و فر…←3الکلام فی حقیقه الرضاسایرو در بیان این مذهب شرط آن است که نخست حقیقت رضا اثبات کنیم و اقسام آن فرو نهیم، آنگاه حقیقت حال و مقام و فرق میان هر دو بیاریم، ان شاء الله، عز و جل.←4فصلسایراندر آثار است که موسی گفت، علیه السلام: «الهی دلنی علی عمل اذا عملت رضیت عنی.» فقال: «انک لاتطیق ذلک یا موسی.» فخر موسی علیه السلام ساجدا متضرعا. فاوح…←5الفرق بین المقام و الحالسایربدان که این دو لفظ مستعمل است اندر میان این طایفه و جاری اندر عباراتشان، و متداول اندر علوم و بیان محققان و مر طالب را از علم این چاره نیست. و این باب…←6اما القصاریهسایرتولا قصاریان به ابی صالح، حمدون بن احمدبن عمارهالقصار رضی الله عنه کنند و وی را از علمای بزرگ بوده است و سادات این طریقت و طریق وی اظهار و نشر ملامت ب…←7اما الطیفوریهسایراین گروه تولا به ابویزید، طیفور بن عیسی البسطامی رضی الله عنه کنند و وی از روسای متصوفه بود و از کبرای ایشان و طریق وی غلبه و سکر بود و غلبۀ حق عز و ج…←8الکلام فی السکر و الصحوسایربدان اعزک الله که: سکر و غلبه عبارتی است که ارباب معانی کرده اند از غلبۀ محبت حق تعالی و صحو عبارتی از حصول مراد و اهل معانی را اندر این معنی سخن بسیا…←9اما الجنیدیهسایرتولا جنیدیان به ابوالقاسم الجنید بن محمد کنند، رضی الله عنه و اندر وقت وی ورا «طاوس العلماء» گفتندی و سید این طایفه و امام الائمۀ ایشان بود. طریق وی م…←10اما النوریهسایرتولای نوریان به ابی الحسن احمدبن محمد النوری رضی الله عنه باشد و وی یکی از صدور علمای متصوفه بود و مشهورتر از نور میان ایشان به مناقب لامع و حجج قاطع.…←11الکلام فی حقیقه الایثارسایرقال الله، تعالی: «ویوثرون علی انفسهم ولو کان بهم خصاصه (۹/الحشر). ایثار کنند اگرچه بدان حاجتمند باشند.»←12و اما السهلیهسایرتولای سهلیان به سهل عبدالله التستری رحمه الله علیه باشد و وی از محتشمان اهل تصوف بود و کبرای ایشان؛ چنان که ذکر وی گذشت، و در جمله اندر وقت خود سلطان…←13الکلام فی حقیقه النفس و معنی الهویسایربدان که نفس از روی لغت وجود الشیء باشد و حقیقته و ذاته، و اندر جریان عادات و عبارات مردمان محتمل است مر معانی بسیار را بر اختلاف یک دیگر، استعمال کنند…←14فصلسایراما آن چه مشایخ گفته اند اندر نفس:←15الکلام فی مجاهدات النفسسایرقوله، تعالی: «والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا (۶۹/العنکبوت).»←16الکلام فی حقیقه الهویسایربدان اعزک الله که هوی عبارتی است از اوصاف نفس به نزدیک گروهی و به نزدیک گروهی عبارتی است از ارادت طبع که متصرف و مدبر نفس است؛ چنان که عقل از آن روح،…←17اما الحکیمیهسایرتولا حکیمیان به ابی عبدالله محمدبن علی حکیم الترمذی رضی الله عنه کنند. وی یکی از ائمۀ وقت بود اندر جملۀ علوم ظاهری و باطنی و وی را تصانیف و نکت بسیار…←18الکلام فی اثبات الولایهسایربدان که قاعده و اساس طریقت تصوف و معرفت جمله بر ولایت و اثبات آن است که جملۀ مشایخ رضی الله عنهم اندر حکم اثبات آن موافق اند؛ اما هر کسی به عبارتی دیگ…←19فصلسایربدان قواک الله که این متداول است میان خلق و کتاب و سنت بدان ناطق است؛ لقوله،تعالی: «الا ان اولیاء الله لاخوف علیهم ولاهم یحزنون (۶۲/یونس)»، و نیز گفت:…←20فصلسایرو مشایخ را رحمهم الله هر یکی در تحقیق عبارت از ولایت رمزی است. آن چه ممکن شود از مختارات رموزشان بیارم تا فایده تمام تر شود، ان شاء الله، عز و جل.←21الکلام فی اثبات الکراماتسایربدان که ظهور کرامات جایز است بر ولی اندر حال صحت تکلیف بروی، و فریقین از اهل سنت و جماعت بر این متفق اند و اندر عقل نیز مستحیل نیست؛ از آن چه این نوع…←22الکلام فی الفرق بین المعجزات و الکراماتسایرو چون درست شد که بر دست کاذب معجزه و کرامات محال بود، لامحاله فرقی ظاهرتر بباید تا تو را معلوم و مبین شود. پس بدان که شرط معجزات اظهار است و از آن کرا…←23الکلام فی اظهار جنس المعجزه علی یدی من یدعی الالهیهسایراتفاق کرده اند مشایخ این طریقه و جملۀ اهل سنت و جماعت بر آن که: «روا باشد فعلی ناقض عادت، مانند معجزه و کرامت پیدا آید بر دست کافری که اسباب شبهت از ظ…←24الکلام فی ذکر کراماتهمسایربدان که چون حجت عقل ثابت شد بر صحت کرامات، و دلیل بر ثبوت آن قایم شد، باید تا دلیل کتابی نیز معلوم گردد و آن چه آمده است اندر اخبار صحاح، که کتاب و سن…←25الکلام فی تفضیل الانبیاء علی الاولیاءسایربدان که اندر همه اوقات و احوال، باتفاق جملۀ مشایخ این طریقت اولیا متابعان پیغمبران اند و مصدقان دعوت ایشان. و انبیا فاضل ترند از اولیا؛ از آن چه نهایت…←26الکلام فی تفضیل الانبیاء و الاولیاء علی الملائکه و المومنین ایضاسایربدان که به اتفاق اهل سنت و جماعت و جمهور مشایخ طریقت رحمهالله علیهم اجمعین انبیا و آنان که محفوظان اند از اولیا، از فریستگان فاضل ترند به خلاف معتزله…←27اما الخرازیهسایرتولا خرازیان به ابی سعید خراز رضی الله عنه کنند و وی را اندر طریقت تصانیف از هراست و اندر تجرید و انقطاع شانی عظیم داشت و ابتدای عبارات از حال فنا و ب…←28الکلام فی الفناء و البقاءسایرقوله، تعالی: «ما عندکم ینفد وماعند الله باق (۹۶/النحل).»←29فصلسایرمشایخ را رضی الله عنهم اندر این معنی هر یکی لطیفه ای است به رمز.←30و اما الخفیفیهسایرخفیفیان تولا به ابی عبدالله محمدبن خفیف کنند. و وی از کبرای سادات این طایفه بوده است و از عزیزان وقت رضی الله عنه و عن جمیع اسلافهم و عالم به علوم ظاه…←