کتابخانهٔ دیجیتال شعر فارسی · دسترسی عمومی

مصرع نخست · شماره 15

عقل کی حکمی کند بر چوب و سنگ

شاعرمولوی

اثربخش ۱۳۱ - درک وجدانی چون اختیار و اضطرار و خشم و اصطبار و سیری و ناهار به جای حس است کی زرد از سرخ بداند و فرق کند و خرد از بزرگ و طلخ از شیرین و مشک از سرگین و درشت از نرم به حس مس و گرم از سرد و سوزان از شیر گرم و تر از خشک و مس دیوار از مس درخت پس منکر وجدانی منکر حس باشد و زیاده که وجدانی از حس ظاهرترست زیرا حس را توان بستن و منع کردن از احساس و بستن راه و مدخل وجدانیات را ممکن نیست و العاقل تکفیه الاشاره

قالبمثنوی

در متن شعر

سطرهای پیرامون

برای دیدن جایگاه این سطر در شعر، چند سطر پیش و پس از آن را مرور کنید.

12
با کلوخ و سنگ خشم و کین کند
#
13
که بگفتم کین چنین کن یا چنان
#
14
چون نکردید ای موات و عاجزان
#
15
عقل کی حکمی کند بر چوب و سنگ
انتخاب‌شده
16
عقل کی چنگی زند بر نقش چنگ
#
17
کای غلام بسته دست اشکسته پا
#
18
نیزه برگیر و بیا سوی وغا
#

دربارهٔ این سطر

سطر شماره 15 از «بخش ۱۳۱ - درک وجدانی چون اختیار و اضطرار و خشم و اصطبار و سیری و ناهار به جای حس است کی زرد از سرخ بداند و فرق کند و خرد از بزرگ و طلخ از شیرین و مشک از سرگین و درشت از نرم به حس مس و گرم از سرد و سوزان از شیر گرم و تر از خشک و مس دیوار از مس درخت پس منکر وجدانی منکر حس باشد و زیاده که وجدانی از حس ظاهرترست زیرا حس را توان بستن و منع کردن از احساس و بستن راه و مدخل وجدانیات را ممکن نیست و العاقل تکفیه الاشاره» است.