مولوی
دفتر پنجم
مولوی / مثنوی معنوی / دفتر پنجم
فهرست متن
اشعار و آثار
1بخش ۱ - سر آغازمثنویشه حسام الدین که نور انجمست←2بخش ۲ - تفسیر خذ اربعه من الطیر فصرهن الیکمثنویتو خلیل وقتی ای خورشیدهش←3بخش ۳ - در سبب ورود این حدیث مصطفی صلوات الله علیه که الکافر یاکل فی سبعه امعاء و الممن یاکل فی معا واحدمثنویکافران مهمان پیغامبر شدند←4بخش ۴ - در حجره گشادن مصطفی علیه السلام بر مهمان و خود را پنهان کردن تا او خیال گشاینده را نبیند و خجل شود و گستاخ بیرون رودمثنویمصطفی صبح آمد و در را گشاد←5بخش ۵ - سبب رجوع کردن آن مهمان به خانه مصطفی علیه السلام در آن ساعت که مصطفی نهالین ملوث او را به دست خود می شست و خجل شدن او و جامه چاک کردن و نوحه او بر خود و بر سعادت خودمثنویکافرک را هیکلی بد یادگار←6بخش ۶ - نواختن مصطفی علیه السلام آن عرب مهمان را و تسکین دادن او را از اضطراب و گریه و نوحه کی بر خود می کرد در خجالت و ندامت و آتش نومیدیمثنویاین سخن پایان ندارد آن عرب←7بخش ۷ - بیان آنک نماز و روزه و همه چیزهای برونی گواهیهاست بر نور اندرونیمثنویاین نماز و روزه و حج و جهاد←8بخش ۸ - پاک کردن آب همه پلیدیها را و باز پاک کردن خدای تعالی آب را از پلیدی لاجرم قدوس آمد حق تعالیمثنویآب چون پیگار کرد و شد نجس←9بخش ۹ - استعانت آب از حق جل جلاله بعد از تیره شدنمثنویناله از باطن برآرد کای خدا←10بخش ۱۰ - گواهی فعل و قول بیرونی بر ضمیر و نور اندرونیمثنویفعل و قول آمد گواهان ضمیر←11بخش ۱۱ - در بیان آنک نور خود از اندرون شخص منور بی آنک فعلی و قولی بیان کند گواهی دهد بر نور وی در بیان آنک آن نور خود را از اندرون سر عارف ظاهر کند بر خلقان بی فعل عارف و بی قول عارف افزون از آنک به قول و فعل او ظاهر شود چنانک آفتاب بلند شود بانگ خروس و اعلام مذن و علامات دیگر حاجت نیایدمثنویلیک نور سالکی کز حد گذشت←12بخش ۱۲ - عرضه کردن مصطفی علیه السلام شهادت را بر مهمان خویشمثنویاین سخن پایان ندارد مصطفی←13بخش ۱۳ - بیان آنک نور که غذای جانست غذای جسم اولیا می شود تا او هم یار می شود روح را کی اسلم شیطانی علی یدیمثنویگرچه آن مطعوم جانست و نظر←14بخش ۱۴ - انکار اهل تن غذای روح را و لرزیدن ایشان بر غذای خسیسمثنویقسم او خاکست گر دی گر بهار←15بخش ۱۵ - مناجاتمثنویای خدای بی نظیر ایثار کن←16بخش ۱۶ - تمثیل لوح محفوظ و ادراک عقل هر کسی از آن لوح آنک امر و قسمت و مقدور هر روزه ویست هم چون ادراک جبرئیل علیه السلام هر روزی از لوح اعظم عقل مثال جبرئیلست و نظر او به تفکر به سوی غیبی که معهود اوست در تفکر و اندیشه کیفیت معاش و بیرون شو کارهای هر روزینه مانند نظر جبرئیلست در لوح و فهم کردن او از لوحمثنویچون ملک از لوح محفوظ آن خرد←17بخش ۱۷ - تمثیل روشهای مختلف و همتهای گوناگون به اختلاف تحری متحریان در وقت نماز قبله را در وقت تاریکی و تحری غواصان در قعر بحرمثنویهم چو قومی که تحری می کنند←18بخش ۱۸ - تفسیر یا حسره علی العبادمثنویاو همی گوید که از اشکال تو←19بخش ۱۹ - سبب آنک فرجی را نام فرجی نهادند از اولمثنویصوفیی بدرید جبه در حرج←20بخش ۲۰ - صفت طاوس و طبع او و سبب کشتن ابراهیم علیه السلام او رامثنویآمدیم اکنون به طاوس دورنگ←21بخش ۲۱ - در بیان آنک لطف حق را همه کس داند و قهر حق را همه کس داند و همه از قهر حق گریزانند و به لطف حق در آویزان اما حق تعالی قهرها را در لطف پنهان کرد و لطفها را در قهر پنهان کرد نعل بازگونه و تلبیس و مکرالله بود تا اهل تمیز و ینظر به نور الله از حالی بینان و ظاهربینان جدا شوند کی لیبلوکم ایکم احسن عملامثنویگفت درویشی به درویشی که تو←22بخش ۲۲ - تفاوت عقول در اصل فطرت خلاف معتزله کی ایشان گویند در اصل عقول جز وی برابرند این افزونی و تفاوت از تعلم است و ریاضت و تجربهمثنویاین تفاوت عقلها را نیک دان←23بخش ۲۳ - حکایت آن اعرابی کی سگ او از گرسنگی می مرد و انبان او پر نان و بر سگ نوحه می کرد و شعر می گفت و می گریست و سر و رو می زد و دریغش می آمد لقمه ای از انبان به سگ دادنمثنویآن سگی می مرد و گریان آن عرب←24بخش ۲۴ - در بیان آنک هیچ چشم بدی آدمی را چنان مهلک نیست کی چشم پسند خویشتن مگر کی چشم او مبدل شده باشد به نور حق که بی یسمع و بی یبصر و خویشتن او بی خویشتن شدهمثنویپر طاوست مبین و پای بین←25بخش ۲۵ - تفسیر و ان یکاد الذین کفروا لیزلقونک بابصارهم الایهمثنوییا رسول الله در آن نادی کسان←26بخش ۲۶ - قصه آن حکیم کی دید طاوسی را کی پر زیبای خود را می کند به منقار و می انداخت و تن خود را کل و زشت می کرد از تعجب پرسید کی دریغت نمی آید گفت می آید اما پیش من جان از پر عزیزتر است و این پر عدوی جان منستمثنویپر خود می کند طاوسی به دشت←27بخش ۲۷ - در بیان آنک صفا و سادگی نفس مطمنه از فکرتها مشوش شود چنانک بر روی آینه چیزی نویسی یا نقش کنی اگر چه پاک کنی داغی بماند و نقصانیمثنویروی نفس مطمئنه در جسد←28بخش ۲۸ - در بیان قول رسول علیه السلام لا رهبانیه فی الاسلاممثنویبر مکن پر را و دل بر کن ازو←29بخش ۲۹ - در بیان آنک ثواب عمل عاشق از حق هم حق استمثنویعاشقان را شادمانی و غم اوست←30بخش ۳۰ - در تفسیر قول رسول علیه السلام ما مات من مات الا و تمنی ان یموت قبل ما مات ان کان برا لیکون الی وصول البر اعجل و ان کان فاجرا لیقل فجورهمثنویزین بفرمودست آن آگه رسول←